IJzertekort blijft vaak lang onder de radar

Vermoeidheid, weinig energie, moeite met concentreren zijn klachten die gemakkelijk worden toegeschreven aan een drukke periode, slecht slapen of stress. Maar soms ligt er een lichamelijke oorzaak achter.

IJzertekort kreeg deze week volop aandacht in de media. In een column in het AD beschrijft Angela de Jong hoe zij haar klachten lange tijd wegwuifde. Ook De Telegraaf besteedt aandacht aan ijzertekort bij vrouwen en de signalen waaraan je het kunt herkennen.

Wat mij in deze verhalen vooral opvalt, is hoe lang mensen kunnen rondlopen met gezondheidsklachten waarvan de oorzaak niet direct zichtbaar is. Een volle agenda, stress, de overgang: er zijn genoeg verklaringen die voor de hand liggen. Een lichamelijke oorzaak komt niet altijd meteen in beeld.

Vermoeidheid wordt al snel gewoon

Het verraderlijke van een ijzertekort is dat de signalen vaak geleidelijk ontstaan. Vermoeidheid, minder energie, concentratieproblemen, duizeligheid of een verminderde belastbaarheid kunnen langzaam onderdeel worden van het dagelijks leven. Wie al langere tijd moe is, raakt daar soms aan gewend.

Daar komt bij dat deze klachten niet specifiek zijn voor een ijzertekort. Wie moe is, heeft niet automatisch een tekort aan ijzer. Er kunnen allerlei oorzaken achter zitten. Dat is juist een reden om langdurige klachten niet eindeloos te normaliseren of zelf de oorzaak in te vullen.

Het verhaal van Angela de Jong is daar een treffend voorbeeld van. Zij schrijft zelf dat ze haar klachten te lang heeft weggewuifd. Dat herkennen waarschijnlijk meer mensen: doorgaan omdat vermoeidheid nu eenmaal bij een druk leven lijkt te horen.

Eerder weten wat er speelt

Voor mij raakt de huidige aandacht voor ijzertekort aan een breder punt binnen preventie. We zijn inmiddels gewend om waarden als bloeddruk, cholesterol en glucose te meten. Ook andere gezondheidswaarden kunnen informatie geven die anders gemakkelijk buiten beeld blijft.

Meten om het meten heeft weinig zin. Het gaat erom dat iemand begrijpt wat een uitslag betekent en weet wat een passende vervolgstap is. Een afwijkende waarde staat bovendien nooit op zichzelf. Past deze bij de klachten? Is verder onderzoek nodig? Of is er een andere verklaring die onderzocht moet worden?

Dat is ook waarom vroegsignalering relevant is. Niet omdat iedere klacht voorkomen kan worden, maar omdat iemand pas gericht iets kan doen wanneer duidelijker is wat er speelt.

Ook op het werk blijven klachten niet buiten beeld

Iemand hoeft niet ziek thuis te zitten om last te hebben van vermoeidheid. Minder energie of moeite met concentreren kan ook tijdens een gewone werkdag merkbaar zijn.

Werkgevers hoeven niet te bepalen waar zulke klachten vandaan komen. Die verantwoordelijkheid hoort daar niet. Ze kunnen medewerkers wel de mogelijkheid geven om meer te weten te komen over hun gezondheid, bijvoorbeeld als onderdeel van een Preventief Medisch Onderzoek (PMO).

Veel organisaties komen pas in actie wanneer iemand uitvalt, terwijl klachten soms al veel langer aanwezig zijn. Juist in die periode daarvoor kan gezondheidsinzicht waardevol zijn. Een medewerker krijgt de mogelijkheid om signalen serieus te nemen en, als daar aanleiding voor is, een passende vervolgstap te zetten.

De IJzercheck bij Niped

Binnen het PMO van Niped bieden we daarom nu ook de IJzercheck aan. Met een korte vragenlijst en een eenvoudige vingerprik krijgen medewerkers inzicht in hun ferritinewaarde, een belangrijke indicator voor de ijzervoorraad in het lichaam.

Na analyse ontvangt de medewerker een persoonlijk rapport met uitleg over de uitslag en advies over eventuele vervolgstappen. Geeft de uitslag daar aanleiding toe, dan kan de medewerker contact opnemen met een leefstijl- of huisarts.

De IJzercheck is onderdeel van de Persoonlijke Gezondheidscheck. Daarmee krijgt een gezondheidswaarde die normaal gemakkelijk buiten beeld blijft een plek binnen een bredere check van gezondheid, leefstijl en vitaliteit.